تعرفه گمرکی کالا چیست؟ انواع و کاربرد آنها
تعرفه گمرکی کالا را باید یکی از مهمترین بخشهای واردات در نظر بگیریم. با وجود قوانین و مقرارات مربوط به این حوزه، میتوانیم بابت هر مقدار واردات، هزینه مشخصی را به دولت پرداخت کرده و به راحتی تجارت کنیم. در کشور ما قوانین خیلی سخت و دست و پاگیری برای واردات برقرار نیست. البته این قوانین چند سالی است به روز رسانی شده و شاید نسبت به گذشته تغییر کرده است اما به هر حال باز هم برای واردات، مشکل خاصی نداریم.
ترخیص کالا از گمرک منوط به پرداخت تعرفه است. تعرفه کالا هم انواع مختلفی دارد که شناخت آنها میتواند مسیر تجارت را برای ما هموارتر کند. ما قصد داریم در این خصوص بیشتر صحبت کنیم. پس همراه ما باشید.
تعرفه گمرکی کالا چیست؟
تعرفه گمرکی کالا عبارت است از یک سری قوانین و مقرراتی که ما را ملزم میکنند تا مبالغ مشخصی را برای صادرات یا واردات پرداخت کنیم. دولت برای تنظیم تجارت بین الملل و همچنین برای حفظ و صیانت از تولید داخلی، مجبور است برای صادرات و واردات کالاها مبلغی را دریافت کند. گاهی این مبلغ زیاد است تا تولید کنندگان داخلی را مجبور به تولید بیشتر کرده و صادرکنندگان را تشویق کند. گاهی هم بر عکس است و برای تشویق واردکنندگان، مبلغ کمتری را دریافت میکند.
همان طور که باید بدانیم کارت بازرگانی چیست و چگونه میتوانیم با آن به فعالیت تجاری بپردازیم، باید در مورد تعرفه گمرکی هم اطلاعات لازم را داشته باشیم.
مطابق با قوانین صادرات و واردات کشور ما، تعرفه گمرکی بر اساس نام کالا، کشور مبداء و مقصد، میزان ارزش کالا و همچنین وزن آن تعیین میگردد. تمام سازو کارهای دریافت تعرفه توسط دولت و سازمانهای مربوطه در قالب یک چارت یا جدول گمرکی تهیه و تدوین شده است که بر اساس آن میتوان مبلغ نهایی را بدست آورده و پرداخت کرد. تعرفه کالا انواع مختلفی دارد که در ادامه پیرامون این موضوع هم صحبت خواهیم کرد.
انواع تعرفههای گمرکی
همان طور که قبلا گفتیم، تعرفه گمرکی کالا توسط دولت و سازمانهای مربوطه تعیین میگردد. با توجه به سیاستهای تجاری هر کشور، دولت تصمیم میگیرد که از چه نوع تعرفه کالایی برای واردات و صادرات استفاده کند.
به طور کلی، تعرفه کالا را با توجه به هدف، مقام وضع کننده، شکل و ماخذ محاسبه تقسیم بندی میکنند. حالا هر کدام از این تقسیم بندی ها که شامل چند مورد هستند را به اختصار بررسی میکنیم:
- انواع تعرفه بر اساس هدف
در این تقسیم بندی، دولت اهدافی همچون تامین مخارج مالی، شرایط رقابتی کالاهای داخلی در مقابل کالاهای وارداتی و همچنین هدایت تقاضای مصرف کننده به سمت محصولات دیگر را دنبال میکند.
- انواع تعرفه بر اساس مقام وضع کننده
در این تقسیم بندی، که شامل دو دسته قراردادی و مستقل است، دولت میکوشد تا با وضع کردن قراردادهای دو یا چند جانبه برای مدتی خاص، تعرفه ترجیهی دریافت کند و یا بر اساس دسته بندی مستقل، ملاحضات ملی را در نظر بگیرد.
- انواع تعرفه بر اساس شکل
در این تقسیم بندی، دولت به دو شیوه عمل میکند. در روش اول، یک تعرفه کلی برای واردات و صادرات در نظر میگیرد. در شیوه دوم، روش ترکیبی را انتخاب میکند و برای هر دسته از کالا، تعرفه خاص در نظر میگیرد.
- انواع تعرفه بر اساس ماخذ محاسبه
بر اساس این تقسیم بندی، دولت از 3 شیوه تعرفه ارزشی، تعرفه ویژه یا مقداری و یا تلفیقی از هردو استفاده میکند. در تعرفه ارزشی، میزان تعرفه بر اساس ارزش ورودی کالا است و برای تشریفات گمرکی بسیار حائز اهمیت است. در تعرفه مقداری نیز تعرفه مربوطه تابعی از کمیت محصول است.
اهمیت تعرفه گمرکی کالا
یکی از اساسی ترین مراحل ترخیص کالا تعرفه گمرکی و پرداخت آن به دولت است. اگر این مبلغ را پرداخت نکنیم، اجازه خروج بار از گمرک برای ما صادر نخواهد شد. تعیین تعرفه از سوی دولت، نیازمند دقت بسیار بالایی است. زیرا این موضوع میتواند مستقیما روی میزان واردات، صادرات و حتی تولید داخلی کشور، تاثیر مستقیم داشته باشد.
تعرفه گمرکی کالا به حدی اهمیت دارد که شاید روزها و ماهها در جلسات رسیدگی به این موضوع در دولت و مجلس، بحث و گفتگو شکل میگیرد تا در نهایت به یک جمع بندی رسیده و میزان آن را مشخص کنند. هنگامی که ما به عنوان یک تاجر و وارد کننده اقدام به ثبت سفارش واردات میکنیم، باید این نکته را در نظر داشته باشیم که برای واردات باید علاوه بر بهای کالا، گمرکی آن را هم پرداخت کنیم.
قوانین و مقررات مربوط به تعرفه گمرکی در ایران
تعرفه گمرکی کالا تابع مقررات بسیار دقیقی است که میتوانند منجر به تسهیل تجارت و کاهش تقلب در بازار شوند. البته این قوانین در هر کشوری متفاوت است و همان طور که پیشتر گفتیم، توسط دولت تعیین میگردند. تفاوتی ندارد که ما برای ورود موقت خودرو اقدام کنیم یا کالاهای اساسی، در هر صورت باید هزینه واردات کالا و به خصوص تعرفه گمرکی را مطابق با قوانین روز پرداخت کنیم.
برخی از قوانین و مقرراتی که در کشور ما برای واردکنندگان و صادرکنندگان در نظر گرفته شده است، شامل موارد زیر هستند:
- محدودیتهای صادرات و واردات
- قوانین مربوط به حقوق مالکیت فکری
- شرایط مربوط به بسته بندی و چسب گذاری
- قوانین مربوط به قاچاق کالا
- قوانین مرتبط با ایمنی و موارد بهداشتی کالا مانند مواد غذایی، محصولات پزشکی، دارویی و . . .
- مقررات ارزش افزوده و مقررات مالی و پرداخت گمرکی VAT
- تعیین تعرفه گمرکی مطابق با کد گمرکی HS code
سخن پایانی
در این مطلب کوتاه کوشیدیم تا خیلی خلاصه اما مفید در مورد تعرفه گمرکی کالا صحبت کنیم. دانستن این مطالب برای هر تاجری مهم و ضروری است. اگر شما هم به صادرات و واردات مشغول هستید، بهتر است اطلاعات خود را در این زمینه بالا ببرید. البته یک راه سادهتر هم وجود دارد. آن هم سپردن صفر تا صد تجارت به کارشناسان و ترخیص کاران حرفهای است. برخی موسسات و شرکتهای ترخیص کالا یا شرکتهای وارد کننده، خیلی راحت این کار را برای شما انجام میدهند. فرقی هم نمیکند که واردات کالا از چین مد نظرتان باشد یا هر کشور دیگر. حتی در خصوص ترخیص ته لنجی هم میتوانید با این شرکتها همکاری کنید.